16. Geen lijdensverhaal, Jezus leidt!

De antichrist in de verbeelding van de Bamberger Apocalyps, vervaardigd rond 1000 na Chr.

‘Ik zal niet veel meer met jullie spreken,
want de vorst van de wereld komt eraan.

En in mij vindt hij niets,
maar (het gebeurt) opdat de wereld wete
dat ik de Vader liefheb,
en zoals de Vader mij opgedragen heeft,
zo doe ik’.

Johannes 14, 30-31

Het is tot nu toe overduidelijk geworden: deze avond is finaal en uiteindelijk. Jezus laat daar geen enkel misverstand over bestaan. Het is zijn laatste avond. Nog even, en datgene wat Johannes steeds heeft aangeduid als ‘het uur’ gaat beginnen. Jezus weet dat dit uur gekomen is (13,1). En – en dit is wezenlijk in heel het verhaal van Johannes – hij bepaalt dat en hoe laat het gekomen is.

In tegenstelling met de andere evangelisten is al wat Johannes nu verder vertellen gaat, geen lijdensgeschiedenis in de strikte zin van het woord. Wat gebeuren gaat, ondergaat Jezus niet als een onvermijdbaar noodlot. Integendeel, hij is en blijft de handelende persoon, hij is de regisseur van alles wat geschiedt, hij bepaalt de aanvang en als het ware de kleur van wat geschiedt – geen verraderskus, maar een majesteitelijk ‘wie zoeken jullie?’ -, hij geeft zichzelf over, hij doet wat hij weet dat gedaan moet worden, er gebeurt niets zonder dat hij het zelf wil en toelaat, zijn handelen is geen passie, maar zijn weloverwogen besluit en – dat is de liefste tekening van Johannes – zijn koningschap. ‘Zo doe ik’. Spreken over een lijdensverhaal is dat verhaal onwaardig. Jezus gaat niet ten onder, hij beheerst en leidt alles.

Ook dat de vorst van de wereld op komst is. Jezus weet dat en laat hem komen. Die vorst is: de tegenstander, degene die Jezus’ boodschap niet erkent of liever gezegd: niet wil erkennen. Hij wordt elders door hem als de ‘hater’ genoemd, de tegenstroom van alle liefde en vrede, de grote dwarsligger. Hij die later als de antichrist geïdentificeerd gaat worden. Hij is het grote ‘tegen’, de antipool, het ver-keer-de, de tegenligger, de dwarsdrijver. Hij die elk visioen, alle oppositie, alle vrijheidsdrang bij voorbaat afbrandt. De doodsteek.

Dit bericht is geplaatst in Johannes 14. Bookmark de permalink.

2 reacties op 16. Geen lijdensverhaal, Jezus leidt!

  1. Karin Bornhijm schreef:

    Kauw, kauw, hmmm. Ik vind dit toch wel een knap lastig stuk: Johannes schetst Jezus als een regisseur, een alweter. Ook met het beeld van de antichrist stoei ik. Wat/hoe vertaal ik dat naar het leven van vandaag?

  2. Arjan schreef:

    Ik vind het ook een moeilijk stuk. Waar ik wel wat mee kan is de omkering die vaker bij Jezus te vinden is: de vijand beminnen, de gewelddadige ontwapenen en nu vrijwillig slachtoffer worden – zo krachtig dat hij geen slachtoffer meer is.

    Moeilijk vind ik dat er meteen de theologie van het lam en het offer achter schuilt, of dat is er althans van gemaakt. Als dat ook nog eens zo wordt uitgelegd dat hij gestorven is voor mijn zonden (en al die andere miljarden mensen die na hem geboren zijn), protesteer ik. Laat mij maar aan mijn eigen zonden lijden, denk ik dan. En laat hij me maar hoop geven. Dat vind ik al heel wat.

    Wat de antichrist betreft: ik beluister Jezus’ woorden als die van iemand met een groot gevoel voor ‘genade’: voor alles wat je krijgt, zonder dat je eigen inspanningen dat allemaal verklaren. Dat betekent dat je je ego relativeert: ‘jij’ bent veel groter dan je ‘ik’. De tegenstrever staat voor mij voor de ziekte van ik: te denken dat er geen werkelijkheid is buiten je ego.

Reacties zijn gesloten.